Καθήκον ή επιθυμία ;

 

Δεν υπάρχει άνθρωπος που να μην έχει βρεθεί σε αυτό το δίλημμα. Ανοίγονται δύο δρόμοι, δύο επιλογές και διαλέγεις. Ό,τι κι αν ζητά η καρδιά, η υπακοή δίνει τη λύση..

249. « Συμβαίνει κάποτε να αντίκεινται μεταξύ τους το καθήκον και η επιθυμία. Τότε πρέπει  η επιθυμία να υποχωρήσει στο καθήκον ».

Ιερομονάχου Κυρίλλου, Γνώμες Αγίων Πατέρων, σ. 76

Πολλά λες

 

Αυτό που σκανδαλίζει δεν είναι η πίστη σου στον Χριστό αλλά η αναντιστοιχία λόγων και έργων σου. Κάνε πράξη τα μισά, έστω, από αυτά για τα οποία λες πως πιστεύεις και όλα τα υπόλοιπα θα έρθουν μόνα τους..

248. « Χριστιανέ, καθώς η πίστη σου είναι αληθινή και αγία, αν δεν είναι και η ζωή σου καλή και αγία, μην ελπίζεις να σωθείς ».                                                                         

                                                                                                                    Ηλίας Μηνιάτης ( 1669 – 1714 )

Ο υπόλοιπος χρόνος

 

Ακούμε κάθε Κυριακή αυτή τη φράση, κατά τη διάρκεια της Θείας Λειτουργίας, όμως την προσπερνάμε, δεν στεκόμαστε με το νου και την καρδιά μας, έστω δύο λεπτά. Ο υπόλοιπος χρόνος…θεωρούμε αυτονόητο πως υπάρχει πολύς…υπόλοιπος χρόνος.

Κι όμως.. όλοι έχουμε ακμαιότατους και νεότατους, αγαπημένους ανθρώπους που φεύγουν για την Άνω Ιερουσαλήμ.. όλοι έχουμε ακούσει αυτή τη φράση, χωρίς να δώσουμε τη δέουσα σημασία και μετά φεύγουν σοκαριστικά αιφνιδιαστικά..

Μην αφήνουμε κανένα λεπτό, χωρίς δοξολογία και προσευχή..

247. «  Τον υπόλοιπο χρόνο της ζωής ημών εν ειρήνη και μετανοία εκτελέσαι.. » .

                                                                                                               Από τις Ακολουθίες της Εκκλησίας

Το σκοτάδι μου

 

Ποιο είναι το όφελος της τήρησης των θείων εντολών για νηστεία, εγκράτεια, τακτικό εκκλησιασμό κτλ., αν θεωρώ τον εαυτό μου, πιστό χριστιανό, ανώτερο των συνανθρώπων μου και υποχρεωμένο, τον Θεό να με βάλει στον Παράδεισο, επειδή κάνω όλα τα παραπάνω ;

246. « Χωρίς το φως όλα είναι σκοτεινά και χωρίς την ταπεινοφροσύνη τίποτε δεν υπάρχει μέσα στον άνθρωπο παρά μόνο σκοτάδι ».                           

 Άγιος Σεραφείμ του Σάρωφ

Η πιο μεγάλη ώρα

Η πιο συγκλονιστική στιγμή της συνάντησής μας, μαζί Του είναι η στιγμή που τον αναζητούμε προσευχητικά και έχουμε παραμερίσει όλες τις έγνοιες μας, αγωνίες μας, φόβους, φροντίδες, πόνο. Είναι μεγαλειώδες το συναίσθημα, διότι αντιλαμβάνεσαι αφενός, απόλυτα, τη μηδαμινότητά σου και αφετέρου, σε ποιον στρέφεσαι και προσπαθείς να προσεγγίσεις.

  245. « Μακάριος ο νους που αποξενώνεται από κάθε αντίληψη την ώρα της προσευχής ».

 Οσίου Νείλου του Ασκητή - Περί προσευχής 120

 

Απλότης ειρηναία

 

Η απλότητα είναι σύμφυτη με την ομορφιά, την ειρήνη, την ευθύτητα, την αυθεντικότητα. Είναι κάτι που χαίρεσαι, επειδή η ψυχή σου δεν θέλει και πολλά πολλά για να ευφραίνεται. Μόνον αλήθεια, δηλαδή Χριστό. Σαν την κουβέντα του Φίοντορ Ντοστογιέφσκι από το μυθιστόρημα « Ο Ηλίθιος » : « Η ομορφιά θα σώσει τον κόσμο ».

244. « Απλότης ειρηναία και αστασίαστος ». ( Η απλότητα είναι ειρηνική και αστασίαστη ).  

Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος Ε.Π.Ε. 4, 288

Οι τρεις τύραννοι

 

Τα είπε πριν από εκατοντάδες χρόνια. Σε αυτές τις τρεις λέξεις, όλοι βρίσκουμε κάτι από εμάς, είτε θέλουμε να το παραδεχτούμε, είτε όχι. Αν μπει ο εγωισμός κατά μέρους, η ζωή μας θα γίνει ποιοτικότερη και με αληθινό νόημα.

 243. « Αυτά που τυραννούν πάρα πολύ το ανθρώπινο γένος είναι τα εξής : η πλεονεξία και η ακολασία και η κακή επιθυμία ».                     

                 Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος

Ο θρόνος σου

 

Όταν επιδιώκεις μόνον τον ανθρώπινο έπαινο, υπηρετείς τέλεια το Εγώ σου και περιμένεις όλοι να ασχολούνται μαζί σου κι όταν αυτό δεν γίνεται σου φταίνε όλοι οι άλλοι, εκτός από σένα. Όσο μεγαλύτερη δύναμη αποκτά το Εγώ σου, τόσο μεγαλύτερο γδούπο θα κάνει στην πτώση του.. σκέψου λοιπόν ξανά, περιόρισε το θέλημα σου και μην ξεχνάς πως ο θρόνος έχει μία θέση, άρα και αφόρητη μοναξιά.

242. « Εκείνοι που επιθυμούν την εκ μέρους των ανθρώπων δόξα και όλα τα κάνουν για χάρη της, πετυχαίνουν περισσότερο την αδοξία και όχι τη δόξα ».

 Άγιος Γρηγόριος Παλαμάς, ΕΠΕ, 2 52

Η αμοιβή

 

Η σχέση μου, μαζί Του δεν είναι δοσοληψία. Δεν πλησιάζω τον Θεό καθ’ οποιονδήποτε τρόπο για να μου κάνει τα χατίρια κι όταν βιώνω κάτι ευχάριστο στη ζωή μου δε σημαίνει πως με ανταμείβει, ο Θεός, ντε και καλά, επειδή είμαι καλός χριστιανός..  

241. « Η αμοιβή δεν δίνεται στον άνθρωπο για την αρετή του, αλλά για την ταπείνωσή του. Χωρίς την ταπείνωση όλα είναι μάταια ».                                         

                Αββάς Ισαάκ ο Σύρος

Το αδιέξοδο

 

« Δεν με ακούει, έχει μαλλιάσει η γλώσσα μου..», « Με έχει σκάσει αυτό το παιδί, δεν ξέρω τί να κάνω! » κτλ. Χιλιοειπωμένες εκφράσεις, αδιέξοδες καταστάσεις ή τουλάχιστον, έτσι φαίνονται αρχικά. Για τον Χριστό, όμως που έχει την τελευταία κουβέντα σε όλα, δεν υπάρχει άλυτο πρόβλημα. Γι’ αυτό λοιπόν, όταν όλοι οι δίαυλοι επικοινωνίας φαίνονται κλειστοί :

240. « Να μάθετε να μιλάτε στον Θεό για τα παιδιά σας. Αντί να μαλώνετε τα παιδιά σας, να μιλάτε στον Θεό γι’ αυτά ».                                                                                                            Άγιος Πορφύριος

….κι Εκείνος θα τα φωτίσει κι όλα θα πάνε καλά..

Η αρετή στην πράξη

 

Αν περιφέρεις την πίστη σου, ως μέσο επίδειξης της « ενάρετης » βιοτής σου, τότε μόνον ενάρετη δεν είναι.. Κι αν κάνεις έργα αρετής για να φαίνεσαι, αλίμονο. Η Αρετή κατά Θεόν απέχει παρασάγγας από αυτό που νομίζεις αρετή.

239. « Ο Θεός δεν δοξάζεται μόνο με λόγια, αλλά με έργα αρετής, τα οποία φωνάζουν πολύ περισσότερο από τα λόγια, τη θεία μεγαλοπρέπεια ».

Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής ( 580 – 662 )

Η επιλογή της σιωπής

 

Δεν είναι απαραίτητο να απαντάς σε όλες τις προκλήσεις. Η σιωπή και ο χρόνος θα δώσουν την απάντηση. Ο μόνος που έχει το δικαίωμα να κρίνει είναι ο Θεός και σε αυτόν θα δώσουμε όλοι, λόγο. Πόσο μάλλον, όταν μπαίνουμε, ω τι θράσος, στη θέση Του και κατά κρίνουμε..

238. « Όποιος υπομένει με ταπείνωση τις συκοφαντίες έφτασε στην τελειότητα και θαυμάζεται από τους αγγέλους ».                                                 

                                                                                                                   Αββάς Ισαάκ ο Σύρος

Ευλάβεια, όχι τυπολατρία

 

Όταν νομίζεις πως το έλεος του Θεού είναι να ικανοποιεί  τα θελήματά σου, την ώρα που θέλεις εσύ, πλανήθηκες οικτρά. Το έλεός Του δεν είναι οίκτος που πρέπει ο Θεός να σου δείξει για τις δοκιμασίες που αντιμετωπίζεις.

Πλάνη δεύτερη : Τηρείς κατά γράμμα τις εντολές Του και περιμένεις ανταπόδοση, επειδή ήσουν « καλό παιδί » και αντ’ αυτού έρχεται η « σφαλιάρα ». Εμ, τί νόμιζες..

Ευλάβεια σημαίνει υπομονή, ωσάν του πολύαθλου Ιώβ, σκυμμένο κεφάλι από ταπείνωση κι ελπίδα όχι για να σε απαλλάξει από τις τρικυμίες αλλά για να σε μάθει να κολυμπάς..

 237.« Ο Κύριος ευαρεστείται σε εκείνους που Τον ευλαβούνται, σε εκείνους που ελπίζουν στο έλεός Του ».                                                               

                                                                                                                              Ψαλμός 146, 11

Άδειο το χέρι ; Άδεια και η καρδιά

 

Οτιδήποτε δεν έχει ευλογία από τον Θεό, από το πιο μικρό, μέχρι το πιο μεγάλο, είναι καταδικασμένο σε αποτυχία, σε αδιέξοδο, σε επώδυνο τέλος.

236. « Είναι φοβερό να είσαι φτωχός, χειρότερο όμως είναι να είσαι εύπορος με τρόπο κακό ».                                                                                                                         

                                                                                                                          Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος

Η πνευματική αρχοντιά

 

Δεν θέλει κόπο, θέλει τρόπο.. Όταν τα όρια καταπατώνται, όταν τα λόγια περισσεύουν, όταν οι τόνοι ανεβαίνουν και η ένταση δεν κοπάζει, κάπου εκεί η αυστηρότητα πλέον δεν προσφέρει τίποτα. Σειρά έχει η αγκαλιά, η ταπείνωση, η έμπονη κι έμπρακτη αγάπη, τότε μόνον θα υπάρξει ουσιαστικό αποτέλεσμα και οι καρδιές θα μαλακώσουν.

235. « Πρέπει η μεγαλοψυχία και η ευσπλαχνία να ακολουθούν την αυστηρότητα ».

                                                                                                                              Μ. Βασίλειος, ΕΠΕ 9, 366

Περί κατάκρισης

 

Κρίνουμε τους πάντες και τα πάντα, λογικό διότι είναι ευκολότερο από το να κρίνουμε τον εαυτό μας και τις επιλογές του. Εμείς τα έχουμε όλα καλώς καμωμένα, οι άλλοι πάντα φταίνε, οι άλλοι δεν μας καταλαβαίνουν, οι άλλοι ευθύνονται.

Κρίνουμε από αυτό που βλέπουμε και βγάζουμε συμπεράσματα και τα διαδίδουμε δεξιά – αριστερά με πολύ μεγάλη ευκολία. Τί θράσος ..δεν έχουμε κανένα δικαίωμα, ο μόνος παντογνώστης, ο μόνος καρδιογνώστης είναι ο Θεός, ο Πλάστης μας. Μόνον Εκείνος γνωρίζει ακριβώς τί μας συμβαίνει και πάλι δεν μας κρίνει! Επεμβαίνει, όπως αυτός θέλει, είτε παιδαγωγικά, είτε θαυματουργικά για να επανέλθουμε, εμείς όμως, όχι.. κρίνουμε κάποιον από το ντύσιμό του, τη συμπεριφορά του κτλ.  Αλίμονο, θα τα βρούμε όλα μπροστά μας.

234. « Δεν έχουμε δικαίωμα να κρίνουμε κανέναν, ούτε καταστάσεις. Αν μπορούμε να κοιτάξουμε να βοηθήσουμε μίαν άσχημη κατάσταση » .                           

     Αγ. Παισΐου, Λόγος Β. σ. 126

Στην τελική ευθεία

 

Κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Εβδομάδας κορυφώνονται τα πάντα, ο πνευματικός αγώνας, η αγωνία, η ένταση των πειρασμών, τα πάντα είναι στο κόκκινο..γι’ αυτό :

233. « Δεν λέω να επιδιώκουμε τους πειρασμούς, αλλά όταν έρχονται, να τους αντιμετωπίζουμε με καρτερία και προσευχή ».               

     Αγ. Παΐσιου, Λόγος Γ’, σ. 121

Για μια Συγγνώμη

 

Όσο λιγοστεύουν οι μέρες του αγώνα της Σαρακοστής, τόσο δυναμώνει ο πνευματικός πόλεμος. Κι εκεί που λες, ησύχασα τώρα, έρχεται ένας πειρασμός από το πουθενά και τα φέρνει όλα τούμπα, πάλι κι άντε να τρέχεις να συγχωρεθείς, να συγχωρέσεις για να χωρέσεις στο ίδιο τραπέζι .. Γι’ αυτό :

232. « Να συγχωρείς το αδίκημα που σου έκαμε ο πλησίον σου και τότε, όταν προσευχηθείς, θα σου συγχωρηθούν οι αμαρτίες σου ».                                                                       

                                                                                                                                     Σοφία Σειράχ, 27, 2

Η μητέρα των μαχών, ο εαυτός μας

 

Δεν τη θέλουμε την ησυχία, επειδή μας αναγκάζει να μείνουμε μόνοι μας, με τον εαυτό μας και να αναμετρηθούμε μαζί του. Οπότε διαλέγουμε λίγη φασαρία, λίγη απασχόληση του νου, με άλλα, ξένα προβλήματα, καταστάσεις, ανθρώπους.

Είναι πιο βολικό, πιο εύκολο να ασχολούμαι με τον διπλανό μου, τον τρόπο ζωής του, τις επιλογές του, είναι πιο εύκολο να τον κρίνω για τα πάντα, επειδή δεν μπαίνω στη διαδικασία της αυτοκριτικής. Ο εγωισμός μου αναπαύεται, τι καλά..

 Δεν έχω κοιτάξει ποτέ μέσα μου, δεν έχω ασχοληθεί ποτέ με τον έσω άνθρωπο αλλά ξέρω από πρώτο χέρι να κρίνω, να επικρίνω και να κατακρίνω τον άλλο, τι κάνει, που πηγαίνει, με ποιους συναναστρέφεται κτλ. Δεν είναι καθόλου έτσι όμως.. Οι Πατέρες της Εκκλησίας μας αποκαλούν την Ησυχία, την ενασχόληση με τον εαυτό μας, φάρμακο, διότι το εγώ μας είναι η ρίζα του κακού σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής μας. Τελικά η μεγαλύτερη, η δυσκολότερη και η πιο έντονη σύγκρουση είναι η σύγκρουση με τον εαυτό μας.

231. « Ιδιαίτερα αγαπώ το εξής φάρμακο στα παθήματά μου, το να συνομιλώ μόνος μου στην ησυχία ».                       

                                                Γρηγόριος Θεολόγος, ΕΠΕ 9, 234

Έχε φόβο Θεού

 

Μας παίρνει το παράπονο πολλές φορές, διότι δεν γίνεται αυτό που θέλουμε, την ώρα που θέλουμε κι όπως το θέλουμε. Αγνοούμε όμως το θείο θέλημα.. Ο Θεός εργάζεται για μας, στη σιωπή, ακόμη κι όταν Του μιλάμε και νομίζουμε πως είναι απών, αδιάφορος και Του θυμώνουμε.

Οπότε, αν δώσει αυτό που του ζητάμε, όπως κι όταν το θέλουμε, δεν θα είναι καλό, διότι θα αναπαυτεί το εγώ μας.. Τότε γιατί να το κάνει; Για να διδαχθούμε την ταπείνωση και την υπομονή.. Θα το δώσει, εργάζεται για μας.

 230. « Ας μη ζηλεύει η καρδιά σου τους αμαρτωλούς και τις πορείες της ζωής τους αλλά να ζεις με τον φόβο του Θεού όλη την ημέρα ».        

                                                Παροιμίες 23, 17